VN Ngày Nay
Đòi 50 triệu USD chạy thử tàu Cát Linh: Lời khuyên thật

(Tin tức thời sự) - Các ý kiến đều khẳng định, việc thanh toán cho tổng thầu EPC Trung Quốc phải thực hiện theo quy định của hợp đồng.

Những ngày qua, thông tin Tổng thầu EPC Trung Quốc đề xuất cần thêm 50 triệu USD để thực hiện vận hành và thanh toán toàn bộ dự án đường sắt đô thị Cát Linh-Hà Đông nhận được sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là trong bối cảnh vẫn chưa rõ bao giờ dự án mới đi vào vận hành, khai thác.

Đến nay, Ban QLDA Đường sắt (Bộ GTVT) đã thanh toán cho Tổng thầu khoảng 80% giá trị hợp đồng EPC, phần còn lại khoảng 20%.

Trước ý kiến của Tổng thầu Trung Quốc, Ban QLDA Đường sắt cho rằng đề nghị thanh toán như trên là chưa phù hợp với các điều khoản thanh toán của hợp đồng EPC và các phụ lục hợp đồng đã ký.

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông cũng khẳng định trên báo chí rằng, các mốc thanh toán trong dự án đường sắt đô thị Cát Linh-Hà Đông đã được phía Việt Nam thực hiện theo quy định hợp đồng EPC. Do vậy, trường hợp Tổng thầu Trung Quốc ra văn bản với yêu cầu nêu trên thì cũng không được xem xét do trái quy định hợp đồng.

"Nếu Tổng thầu Trung Quốc có khó khăn tài chính tại thời điểm này cũng phải chạy thử tàu, phía Việt Nam không có trách nhiệm phải quyết toán thêm khoản tiền đó", Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông nói.

Trao đổi với Đất Việt, các ý kiến đều hoàn toàn đồng tình với quan điểm của Bộ GTVT không xem xét đề nghị này của Tổng thầu và khẳng định, việc thanh toán cho Tổng thầu phải căn cứ vào các quy định của hợp đồng và các quy định của pháp luật liên quan.

Mở VN Ngày Nay, xem nhiều ảnh hơn >

Tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông vẫn chưa hẹn ngày vận hành. Ảnh: VnExpress

PGS.TS Nguyễn Quang Toản, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Đường bộ, Đại học GTVT đã bật cười trước đòi hỏi có phần kỳ quặc của Tổng thầu Trung Quốc.

Ông cho hay, trên đây mới là đề nghị của Tổng thầu, còn thanh toán thế nào phải căn cứ vào hợp đồng. Thậm chí, phía Việt Nam còn phải giữ lại một số tiền nhiều hơn con số 50 triệu USD để bảo hành (theo quy định là giữ lại 5% giá trị hợp đồng).

"Tổng thầu viện cớ ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên kế hoạch vận hành thử bị thay đổi, rồi lại lấy cớ khó khăn về nguồn vốn rồi đề nghị thanh toán trong khi dự án vẫn chưa hoàn thành cho thấy họ đòi hỏi vô độ và khôn quá.

Lấy gì đảm bảo dự án sẽ đi vào vận hành sau khi chủ đầu tư thanh toán hết phần còn lại của hợp đồng cho Tổng thầu?

Đến bây giờ, chúng ta vẫn chưa biết Tổng thầu chịu trách nhiệm như thế nào khi dự án xảy ra hàng loạt vấn đề về đội vốn, chậm tiến độ, chây ỳ, kiểm định chất lượng, bàn giao dự án không đúng hạn...

Cho nên, Tổng thầu đề nghị là việc của họ, không có nghĩa là chủ đầu tư phải thanh toán. Không phải Tổng thầu đòi hỏi thế nào, chúng ta cũng đáp ứng theo mà phải tuân theo hợp đồng, nhất là với một dự án tai tiếng như thế này", PGS.TS Nguyễn Quang Toản nói.

Cũng theo vị chuyên gia, vấn đề xây dựng cơ bản rất phức tạp, công trình lại trải qua nhiều giai đoạn, nhiều bước nghiệm thu, cho nên không phải công trình cứ làm xong là quyết toán được, có khi phải đợi rất lâu mới nhận được tiền.

Ông dẫn ví dụ, Hội đồng nghiệm thu Nhà nước chưa ra được văn bản nghiệm thu thì không thể nào quyết toán được. Đồng thời phải có được đánh giá an toàn hệ thống, công trình đã đủ đảm bảo an toàn hay chưa, khi đó mới nói chuyện quyết toán.

"Bởi vậy, không phải cứ nghiệm thu xong, dự án đi vào khai thác là quyết toán ngay. Thường thì nhanh nhất cũng phải mất 6-12 tháng sau khi dự án đi vào vận hành mới được quyết toán, còn không có công trình chạy hết thời gian bảo hành mà quyết toán vẫn chưa được phê duyệt. Lý do là vì ai cũng sợ xảy ra sự cố", PGS.TS Nguyễn Quang Toản cho biết.

Cùng chia sẻ quan điểm về vấn đề này, ĐHQH Lê Công Nhường (đoàn Bình Định) khẳng định, dù số tiền 50 triệu USD mà Tổng thầu Trung Quốc đề nghị thanh toán không phải là chi phí tăng thêm của hợp đồng mà thuộc phần giá trị còn lại của hợp đồng EPC đang làm thủ tục giải ngân thì cũng không thể thanh toán cho tổng thầu vì không phù hợp với tiến độ.

Bên cạnh đó, việc chạy thử dự án là việc của Tổng thầu Trung Quốc phải thực hiện, phía Việt Nam không có trách nhiệm phải quyết toán thêm khoản tiền này.

"Tổng thầu Trung Quốc, chủ đầu tư đều phải thực hiện theo hợp đồng, mà trong hợp đồng này thời gian hoàn thành dự án đã bị quá hạn quá lâu. Nếu căn cứ theo hợp đồng, dự án còn chậm nữa thì có thể phạt hợp đồng.

Sự chậm trễ này đã nhiều lần gây thất vọng và khiến người dân mệt mỏi, giờ Tổng thầu lại tiếp tục đòi tiền thì không thể chấp nhận được", đại biểu Lê Công Nhường nhận xét và cho rằng, Tổng thầu Trung Quốc muốn giữ uy tín thì phải làm sớm, làm nhanh để thúc đẩy tiến độ, đưa dự án vào khai thác, vận hành.