VN Ngày Nay
Đi tìm nguồn gốc ra đời Su-75 của Nga: Bí mật không bất ngờ, tất cả bắt nguồn từ Syria?

Khi có tin đồn chính một đồng minh của Mỹ đặt hàng Nga sản xuất tiêm kích tàng hình Su-75 mới nhất, nhiều người nhận ra rằng tất cả đều bắt nguồn từ dấu chân Nga ở Syria.

Mở VN Ngày Nay, xem nhiều ảnh hơn >

Ảnh minh họa

Với sự ra mắt của tiêm kích tàng hình Su-75, đã có những tin đồn cho rằng chính Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) là quốc gia tìm đến Nga để đề nghị đầu tư cho dự án máy bay mới này.

Suy đoán trên đã khiến giới quan sát bất ngờ, khi một quốc gia vùng Vịnh vốn là đồng minh quan trọng của Mỹ lại mua chiến đấu cơ từ Moscow, thay vì F-35.

Trên thực tế, mối quan hệ giữa Nga và UAE dù khiến nhiều người ngỡ ngàng nhưng lại không phải là điều gì đó quá bí mật hay mới mẻ. Không chỉ về vũ khí quân sự, Abu Dhabi đang trở thành đối tác ngày càng khăng khít với Moscow cả trong các mục tiêu địa chính trị.

Lý do nào khiến UAE quay lưng với phương Tây, bước vào quỹ đạo của Nga ở cuộc chơi Trung Đông? Dường như tất cả đều bắt nguồn từ cuộc chiến ở Syria.

Đặt cược vào Nga

Theo The New Arab, với sự nổi lên của Thái tử Mohammed bin Zayed, UAE đã theo đuổi một chính sách đối ngoại đầy tham vọng, trong đó không thể thiếu sự giúp sức đến từ Điện Kremlin.

Kể từ cuộc nổi dậy Mùa xuân Ả Rập cách đây một thập kỷ, đặc biệt là từ năm 2013 trở đi, Abu Dhabi đã đóng một vai trò nổi bật trong các cuộc cạnh tranh quyền lực diễn ra trên khắp Trung Đông.

Trong phần lớn thời gian, UAE đã liên kết chặt chẽ với Saudi Arabia để cùng chia sẻ tầm nhìn chung. Tuy nhiên, những phát triển mới trong khu vực đã thúc đẩy Abu Dhabi tiến hành một cách tiếp cận độc lập hơn.

UAE hiểu rằng họ có những ưu tiên, quan điểm, chiến thuật, lợi ích khác nhau và không muốn là cái bóng của Saudi Arabia.

Trong những năm đầu tiên của cuộc xung đột Syria, UAE chủ yếu liên kết với Saudi Arabia, cắt đứt quan hệ với chính phủ của Tổng thống Bashar al- Assad và hỗ trợ một phần nào đó cho phe đối lập.

Tuy nhiên, Abu Dhabi lo ngại trật tự thời hậu Assad có thể sẽ là kỷ nguyên của các phần tử cực đoan - một kết quả mà nước này không hoan nghênh vì lý do địa chính trị.

Sự can thiệp quân sự trực tiếp của Nga vào Syria đã giúp quân đội Syria và đồng minh lấy lại lãnh thổ từ tay khủng bố và đẩy lùi các nhóm chiến binh đối lập.

Không giống như Saudi Arabia và Mỹ, Abu Dhabi lên tiếng ủng hộ việc Moscow can thiệp vào Syria. UAE ca ngợi các cuộc không kích của Không quân Nga khi nhằm vào cả "kẻ thù chung" của mình.

Sự can thiệp của Nga vào Syria là một yếu tố thay đổi cuộc chơi đối với UAE. Kể từ thời điểm đó, Abu Dhabi đã tiến hành một chính sách đối ngoại ngày càng mâu thuẫn với các quốc gia phương Tây trong khi tăng cường gần gũi hơn với Nga.

Bất chấp sự phản đối của Washington và Riyadh, UAE đã đề nghị tái bình thường hóa quan hệ với Syria, tuyên bố mở lại cơ quan đại diện ngoại giao ở Damascus và khôi phục lại các chuyến bay thẳng đến quốc gia này.

Mở VN Ngày Nay, xem nhiều ảnh hơn >

Kết hợp với các quốc gia như Saudi Arabia, UAE là yếu tố then chốt giúp Nga trở lại Trung Đông.

UAE - Nga: Đôi bên cùng có lợi

Có một số yếu tố quan trọng dẫn đến sự thay đổi trong chính sách Syria của UAE.

Đầu tiên, Abu Dhabi muốn hợp tác với các quốc gia Ả Rập có thể đóng vai trò như bức tường thành hạn chế sự mở rộng ảnh hưởng trong khu vực của Thổ Nhĩ Kỳ.

Thứ hai, UAE nhìn thấy cơ hội tiềm tàng để làm suy yếu ảnh hưởng của Iran ở Syria bằng cách nỗ lực giúp Damascus quay trở lại sân chơi ngoại giao và chính trị của thế giới Ả Rập.

Nói một cách đơn giản, loại bỏ chính quyền Tổng thống Assad không còn là ưu tiên của Abu Dhabi. Thay vào đó, đẩy lùi Iran và Thổ Nhĩ Kỳ trở thành mục tiêu chính của UAE trong mối quan hệ với Syria.

Thứ ba, Abu Dhabi hiểu rằng "chiến thắng" của chính quyền Syria trong cuộc xung đột và tái bình thường hóa quan hệ với quốc gia này là xu hướng tất yếu.

UAE cho rằng cần thận trọng khi đặt cược vào một con ngựa đang hấp hối như phe đối lập Syria, không những không lật đổ được Damascus mà còn mang đến những rủi ro nguy hiểm.

Thứ tư, các nhà lãnh đạo và nhà đầu tư của UAE nhìn thấy cơ hội kinh tế ở Syria khi đất nước đang cần hàng tỷ USD để tái thiết và tái phát triển.

Ngoài 4 lý do trên, không thể bỏ qua mối quan hệ UAE-Nga ngày càng thăng hoa.

Khi Nga tăng cường can thiệp quân sự trực tiếp ở Syria vào năm 2015, UAE đã hy vọng Tổng thống Assad từ bỏ sự gắn kết với Tehran để hướng về Moscow.

UAE tin rằng các hành động của Nga ở Syria có thể dẫn đến giảm sự hiện diện của Iran tại quốc gia này, bất chấp việc Moscow và Tehran bắt tay nhau trong cuộc đấu tranh giữ vững quyền lực cho Tổng thống Assad.

Để khuyến khích Nga đẩy lùi Iran ở Syria, UAE đã cố gắng thuyết phục Washington dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga để đổi lấy việc Moscow xóa bỏ mạng lưới quân sự của Iran trên khắp lãnh thổ Syria.

Ngày nay, Syria là một vấn đề không chỉ khiến Abu Dhabi và Riyadh chống lại nhau, mà còn khiến cả UAE đối đầu với Mỹ.

Để đạt được mục tiêu thúc đẩy sự ổn định trong khu vực và ngăn cản các phe nhóm chính trị bất lợi khác, UAE coi Tổng thống Assad là lựa chọn tốt nhất của Syria.

Cuối cùng, có thể lập luận rằng cuộc chiến Syria kéo dài hàng thập kỷ đã góp phần nâng cao ảnh hưởng địa chính trị của Moscow ở khu vực vùng Vịnh với động lực là quan hệ đối tác UAE-Nga ngày càng tăng.

Đây chính là yếu tố then chốt giúp Nga "quay trở lại Trung Đông".